Concentrating Solar Power: zon is de toekomst

De Stichting ter bevordering van Grootschalige Exploitatie van
Zonne-ENergie propageert de bouw van zonnespiegelcentrales in alle
landen ter wereld waar de zon uitbundig schijnt. 

Het energieprobleem en het klimaatprobleem kunnen opgelost worden als
de wereld op grote schaal deze zonthermische krachtcentrales gaat
bouwen. De technologie heet Concentrating Solar Power (CSP).

Zonnespiegelcentrales worden standaard uitgerust met warmteopslag en leveren na zonsondergang duurzame elektriciteit. In tegenstelling tot zonne-akkers met foto-voltaische zonnepanelen (PV) leveren CSP-centrales op ieder moment van de dag stroom naar behoefte.

In landen met een zonnig klimaat is zonne-energie nu al in staat om gedurende de zomer alle benodigde elektriciteit te leveren voor een lagere prijs dan fossiele centrales en kerncentrales. De optimale zonnecentrale bestaat uit een zonne-akker met zonnepanelen  voor de levering van stroom overdag, en een zonnespiegelcentrale  voor de levering van stroom ’s avonds en ’s nachts.

In de winter, als de zon gemiddeld lager staat, wordt het tekort aangevuld met thermische centrales die eerst nog op aardgas draaien, maar later op groene waterstof.

Aangezien zonnecentrales in de zonnige landen nu al rendabel zijn, dient de wereld hieraan prioriteit te geven. Maak de stroomvoorziening in Noord-Afrika en het Midden Oosten (de MENA-landen) binnen 10 jaar volledig duurzaam. Ga daarna door met het bouwen van zonnecentrales, en exporteer elektriciteit en groene waterstof naar Europa. Het Desertec plan krijgt steeds meer steun van grote bedrijven, en lijkt na een vertraging van 10 jaar alsnog een succes te worden.

Zonne-energie in de zonnige landen is het laaghangend fruit in de mondiale energietransitie!


Voor alles wat u weten wilt over CSP – in slechts 5 pagina’s – zie de Factsheet CSP Everything you always wanted to know about CSP (but didn’t dare to ask). Voor actueel nieuws over CSP, zie de website van de Vereniging voor Zonnekrachtcentrales.

GEZEN blijft zich inzetten voor grootschalige zonne-energie in de zonnige landen: Griekenland, Egypte en andere landen waar de zon overvloedig schijnt.


Laatste nieuws: Doorbraak in de Nederlandse Klimaatpolitiek

13 november 2021

Op de grote internationale klimaatconferentie COP26 in Glasgow (1-13 november 2021) hebben Nederland en Namibië een intentieverklaring ondertekend om gezamenlijk groene waterstof aldaar te gaan produceren. Een van de afnemers wordt Tata Steel in IJmuiden, waar in de toekomst de benodigde cokes (steenkool) zal worden vervangen door waterstof. Het gaat dus om grote hoeveelheden. Namibië is een woestijnland, en de elektriciteit voor de productie zal vermoedelijk afkomstig zijn van grote zonne-akkers met PV.

Maar het is ook mogelijk dat zonnetorens met spiegelvelden worden gebruikt, waarbij de zeer hoge temperaturen in de zonnetorens wordt gebruikt om water op een chemische manier te splitsen.

De benodigde hoeveelheden waterstof zijn enorm, in de orde van een gigawatt of nog meer. Dit is de eerste keer dat Nederland serieus overweegt om grote hoeveelheden zonne-energie in te gaan voeren. Dit kan met recht een doorbraak worden genoemd, want tot dusver wordt in Nederland zonne-energie uitsluitend opgewekt met zonnepanelen op daken en op velden in eigen land.

Wij moeten hierbij wel een aantekening maken. Het is immoreel om voedsel te importeren uit een land waar een deel van de bevolking honger lijdt. Het is eveneens immoreel om hernieuwbare energie te importeren uit een land waarin fossiele centrales structureel het lokale tekort aan hernieuwbare elektriciteit moeten aanvullen.

In Namibië worden de elektriciteitsnetten gevoed uit een waterkrachtcentrale van 330 MW, een kolencentrale van 120 MW en enkele dieselcentrales, samen 47 MW. Een groot (60%) deel van de bevolking heeft geen aansluiting op een elektriciteitsnet. Een investeringsplan voor groene waterstof zal minimaal een overschot aan lokale zonne-energie moeten omvatten opdat de kolen- en dieselcentrales definitief uitgeschakeld kunnen worden. De eerste fase van een Nederlands-Namibische waterstofinfrastructuur zal dan ook moeten bestaan uit een of meerdere zonnecentrales (PV of PV+CSP) die de fossiele centrales gaan vervangen.

In zijn algemeenheid is het buitengewoon schadelijk om waterstof te produceren met stroom uit een net waaraan actieve gas- en kolencentrales zijn gekoppeld.

Zonne-energie

Een zonthermische energiecentrale heeft spiegels die de zonnestralen concentreren, zodat er hoge temperaturen ontstaan. Met die hoge temperaturen wordt stoom onder hoge druk gemaakt. Die drijft met behulp van een turbine een generator aan die elektriciteit produceert. Die technologie heet Concentrating Solar Power, afgekort CSP.

De meeste zonnespiegelcentrales slaan de energie in de vorm van warmte op in enorme tanks met vloeibaar zout. Na zonsondergang blijven de centrales elektriciteit produceren, gebruikmakend van de warmte uit de tanks. In Zuid-Spanje staan een aantal van deze centrales. Spanje was lange tijd het enige land waar na zonsondergang ECHTE ZONNESTROOM uit het stopcontact komt, en geen “groene sjoemelstroom”. Een zonnespiegelcentrale met warmte-opslag levert ook elektriciteit als het donker is. Zonnepanelen en windturbines leveren alleen als het licht is of de wind waait. Zonnespiegelcentrales zijn daarom superieur, en kunnen niet gemist worden.

Zonnespiegelcentrale (zonnetoren met heliostaatspiegels) in Fuentes de Andalucia, Spanje

Zonnespiegelcentrale (zonnetoren met heliostaatspiegels) in Fuentes de Andalucia, Spanje (foto: GEZEN).

 

Geen CO2

In een conventionele centrale wordt gas, steenkool of olie verbrand om de benodigde hoge temperatuur te maken. Bij de verbranding van deze fossiele brandstoffen komt koolzuurgas (kooldioxide, CO2) vrij waardoor het klimaat op aarde verandert met de bekende kwalijke gevolgen.
In een zonthermische krachtcentrale komt geen koolzuurgas vrij zodat het klimaat gespaard blijft. Er is meer dan voldoende ruimte in de woestijnen, zodat er genoeg zonthermische krachtcentrales gebouwd kunnen worden om de gehele wereld van alle vormen van energie te voorzien. Er zal dan geen tekort aan energie meer zijn.
Elektriciteit kan met weinig verlies over duizenden kilometer getransporteerd worden als je dat met hoogspanningsgelijkstroom (High-Voltage Direct Current, HVDC) doet. Het verlies in een HVDC-verbinding tussen Marokko en Nederland, 3500 km, bedraagt 15%. Dit verlies kan gemakkelijk gecompenseerd worden door ruim 15% meer zonnespiegels in de Marokkaanse woestijn op te stellen. De kosten van een HVDC zeekabel tussen Marokko en Nederland met een capaciteit van 4 GW, inclusief walstations, bedragen 8 miljard dollar. Aldus Paul van Son, CEO Dii Desert Energy.

Toekomstvisie

De toekomstvisie van de Stichting GEZEN voor 2050 is als volgt:

  • De elektriciteitsvoorziening van de hele wereld is vrijwel uitsluitend afkomstig van hernieuwbare energiebronnen:
  • Grootschalige zonne-energie in de woestijnlanden met lange-afstands transport naar de andere landen
  • Zonnepanelen en zonnecollectoren op alle daken die geschikt zijn
  • Windparken langs de kusten en in ondiepe zeeën
  • Batterijen vangen kortdurende tekorten aan zonnestroom en windstroom op
  • Als er (vooral ’s winters) een langdurig tekort is aan zonnestroom en windstroom, wordt groene waterstof ingezet in thermische centrales, bij voorkeur kleinere warmte-krachtcentrales (WKK) dichtbij woonwijken met warmtenetten
  • In plaats van WKK’s eventueel ook brandstofcellen
  • Aardwarmte
  • Waterkracht
  • Getijdenenergie
  • Golfenergie
  • Waterstof wordt in de woestijnen geproduceerd d.m.v. elektrolyse met elektriciteit uit zonnecentrales, PV en CSP.
  • Waterstof wordt eveneens geproduceerd met chemische reacties, gebruikmakend van de hoge temperaturen in zonne-torens (CSP).
  • Groene waterstof wordt zo nodig omgezet in ammoniak.
  • Vloeibare brandstoffen zoals methanol worden geproduceerd uit groene waterstof, samen met uit de atmosfeer ingevangen kooldioxide.

De Stichting GEZEN staat neutraal t.o.v. kernenergie, maar is absoluut tegenstander van kolencentrales. Er is genoeg gas om het transitietijdperk van fossiele energie naar duurzame energie te kunnen overbruggen.

Investeringsplan

Zonthermische krachtcentrales komen er niet vanzelf. Grote investeringen en krachtige politieke besluiten zullen nodig zijn. Er moet Nederlandse en Europese wetgeving komen die bevordert dat op grote schaal kapitaal van pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen maar ook van particulieren wordt benut om hiermee honderden gigawatt aan zonnespiegelcentrales te bouwen, en om tienduizenden kilometer aan Noord-Zuid lopende hoogspannings gelijkstroomleidingen aan te leggen.

Een Plan voor de Toekomst kan de somberheid van mensen over hun werkplek en hun financiële toekomst bestrijden. Een plan dat van visie getuigt.

Het Plan voor de Toekomst is een Groen Investerinsplan, waarbij een aanzienlijk deel van particulier spaargeld wordt ingezet voor de bouw van de infrastructuur voor een volledig duurzame wereldeconomie, met daarin een grote bijdrage van CSP. Het resultaat van vele studies is, dat zonder grootschalige spiegelcentrales in zonnige landen die 100% duurzame wereldeconomie niet te verwezenlijken is.

Het Internationaal Energie-Agentschap (IEA) heeft een wereldomvattend plan gemaakt voor de energietransitie, Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector (NZE). Met dit plan kan de temperatuurstijging op Aarde beperkt blijven tot 1,5 graad (in 2100 t.o.v. 1850).

Wij zijn van mening dat deze routekaart het beste, meest gedegen, plan is om de klimaatcrisis te bestrijden. Wij hebben een uittreksel met commentaar van het NZE-rapport geschreven.

De belangrijkste conclusie in NZE is, dat de wereld jaarlijks 5000 miljard dollar per jaar moet investeren in hernieuwbare energie (inclusief CSP-centrales), energiebezuiniging, energie-opslag, versterking van de netten, enz. Totdusver zijn de duurzame investeringen een factor 3 te laag, met als gevolg dat de CO2-uitstoot nog steeds stijgt.

5000 miljard dollar per jaar komt overeen met 6% van het cumulatieve bruto nationaal product (BNP). Als ieder land in het vervolg 6% van het eigen BNP aan duurzame investeringen pleegt, kan de opwarming stoppen bij anderhalve graad.

Voor Nederland komt dit neer op 45 miljard euro per jaar. Te besteden in het binnenland (aan een veel sterkere groei van het aantal windturbines op de Noordzee) en het buitenland (zonnecentrales in de zonnige landen rondom de Middellandse zee).

In augustus 2021 is een pleidooi hiervoor overhandigd aan de partijleider van D66, Sigrid Kaag.

Doe mee en help CSP

Het is van belang dat de publieke opinie gemobiliseerd wordt, anders blijven investeringen in de absoluut noodzakelijke zonnespiegelcentrales te gering. Nederlandse bedrijven en Nederlandse investeerders zijn onmisbaar. Met alleen maar zonnepanelen en windturbines zullen we de strijd om duurzame energie echt niet winnen.

  • Word donateur ven de stichting GEZEN !
  • Word lid van de Vereniging voor ZonneKrachtCentrales!
  • U kunt het jaarverslag lezen van de Stichting GEZEN  voor een overzicht van de bouw van zonthermische krachtcentrales in de wereld en het succes van de CSP-lobby in de Tweede Kamer.
  • Lees de teksten van de rondzendbrief van GEZEN, de CSP-Berichten. Meld u vrijblijvend aan voor toezending van de nieuwe CSP-Berichten, Mail ons: info@gezen.nl.
  • Nog beter: wordt (voor minimaal 20 euro per jaar) donateur van de Stichting GEZEN, zodat wij onze onkosten kunnen bestrijden: info@gezen.nl

De Stichting GEZEN heeft van de Belastingdienst een zg. ANBI verklaring gekregen, waardoor donaties aan GEZEN aftrekbaar zijn als gift bij de aangifte voor de Inkomstenbelasting.

  • Mail ons: info@gezen.nl
  • Bel ons: 06-51635345
  • Schrijf ons: Stichting GEZEN, Nieuwe Kerkhof 30a, 9712PW Groningen.

De CSP-lobby moet krachtiger worden dan die voor de kolenenergie. Alleen zo zal Nederland het voortouw kunnen nemen bij de wereldwijde transitie naar zonne-energie. Steun de totstandkoming van de nieuwe, schone, onuitputtelijke energiebron!

Over de auteur

foto van Evert du Marchie van Voorthuysen, auteur van deze site

Evert du Marchie van Voorthuysen, auteur van deze site

Deze site wordt geschreven door Evert H. du Marchie van Voorthuysen (1942). Hij is een nazaat van Adriaan Paets van Troostwijk (1752-1837), een van de ontdekkers/uitvinders van de elektrolyse van water (1789), waarmee groene waterstof wordt geproduceerd.
Hij studeerde experimentele natuurkunde en promoveerde in de kernfysica aan de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). Hij doceerde natuurkunde op de Zeevaartschool in Delfzijl en op de RuG. Hij deed onderzoek in de kernfysica, de vaste-stof fysica en de grondslagen van de kwantummechanica in Groningen en Baltimore (USA) tot 2003. Vanaf dat jaar specialiseert hij zich in de techniek en de economie van zonthermische krachtcentrales (CSP) en in energiepolitiek. Hij is oprichter en directeur van de stichting ter bevordering van Grootschalige Exploitatie van Zonne-ENergie (GEZEN) en technisch-wetenschappelijk directer van Solaq BV. Solaq ontwikkelt technologie om in droge, zonrijke landen drinkwater uit de lucht te onttrekken met behulp van zonne-energie. De Stichting GEZEN en het bedrijf Solaq BV zijn volkomen onafhankelijk van elkaar.

Meer lezen/Further reference

Voor het actuele nieuws op het gebied van grootschalige duurzame energie, en vooral CSP, kijk HIER

Er staat eind 2018 al 5 gigaWatt (5000 megaWatt) aan zonnespiegelcentrales op de wereld. Voor een opsomming van al deze centrales zie alle CSP-centrales.

zie verder: http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_solar_thermal_power_stations

Een meer gedetailleerd technisch en economisch overzicht van alle CSP-centrales staat op de website over hernieuwbare energie van het Amerikaans Ministerie van energie: http://www.nrel.gov/csp/solarpaces/

© 2013-2021 Stichting GEZEN, overname uitsluitend toegestaan met bronvermeldingen

Geef een antwoord